Duurzaamheidscertificering van vezelmaterialen in de bouw

Wie vezelversterking toepast in een aanbesteding of duurzaamheidsrapportage, krijgt te maken met verschillende vormen van certificering en onderbouwing. Dit artikel geeft een overzicht van de belangrijkste certificeringen en verklaringen die relevant zijn bij de inkoop en toepassing van vezelmaterialen.

ATG-keuring (attest-met-productcertificaat)

Voor staalvezels en andere wapeningsvezels is een ATG-keuring (attest-met-productcertificaat) een belangrijke kwaliteitswaarborg. Deze keuring garandeert dat de geleverde vezel voldoet aan de opgegeven technische specificaties (treksterkte, afmetingen, aanhechtgedrag), wat essentieel is voor constructieve toepassingen waar de prestaties van de vezel worden meegenomen in een sterkteberekening.

Milieuverklaringen en de Nationale Milieudatabase (NMD)

Voor de milieuprestatie van bouwmaterialen — inclusief vezelversterkte beton- en asfaltmengsels — geldt de Nationale Milieudatabase (NMD) als de Nederlandse standaard. Producten kunnen hierin worden opgenomen met een milieuverklaring (EPD, Environmental Product Declaration), onderverdeeld in categorieën die de mate van onafhankelijke verificatie aangeven. Een categorie 1-milieuverklaring, gebaseerd op een merk-specifieke, onafhankelijk geverifieerde levenscyclusanalyse, biedt de hoogste mate van zekerheid en is direct bruikbaar in MPG-berekeningen.

Voor asfalt geldt specifiek de PCR Asfalt-richtlijn (met de 2026-versie als recentste actualisatie) als productcategorieregel binnen dit systeem, die vastlegt hoe milieuprofielen van asfaltmengsels — inclusief vezelversterkte varianten — moeten worden berekend.

EPD's voor vezelmaterialen zelf

Naast een milieuverklaring voor het eindproduct (het asfalt- of betonmengsel) is het relevant om ook de milieu-impact van de vezel zelf inzichtelijk te hebben. Fabrikanten van vezelmaterialen wordt daarom gestimuleerd om Environmental Product Declarations te ontwikkelen die de productie-impact van hun vezel documenteren — een stap die essentieel is om de markttoegang van nieuwe vezeltypen te vergemakkelijken.

Kwaliteitsborging bij de betoncentrale

Naast productcertificering van de vezel zelf is de manier waarop een betoncentrale of asfaltcentrale de vezel verwerkt relevant voor de uiteindelijke kwaliteit. Homogene verdeling, correcte dosering en geen balvorming tijdens het mengen zijn praktijkaspecten die niet in een productcertificaat worden vastgelegd, maar wel bepalend zijn voor het eindresultaat — reden waarom ervaring en referentieprojecten van de verwerkende partij minstens zo belangrijk zijn als het certificaat van de vezel zelf.

Normatieve onderbouwing: fib Bulletin 105

Voor vezelversterkt beton in (semi-)constructieve toepassingen biedt fib Bulletin 105 (zie ons uitgebreide artikel hierover) de internationaal erkende normatieve basis waarop ontwerpkeuzes kunnen worden gebaseerd — relevant voor constructeurs die goedkeuring nodig hebben van toezichthoudende partijen.

Wat vraagt u het beste op bij uw leverancier?

• ATG-keuring (of gelijkwaardig) voor staalvezels in constructieve toepassingen.

• EPD of milieuverklaring van zowel het eindmengsel als, indien beschikbaar, de vezel zelf.

• Referentieprojecten waarin de betreffende vezel eerder succesvol is verwerkt door de asfalt- of betoncentrale.

• Onderbouwing volgens de geldende PCR (voor asfalt) bij milieuprestatieclaims.

Tot slot

Duurzaamheidscertificering van vezelmaterialen bestaat uit een combinatie van productcertificering (zoals ATG-keuring), milieuverklaringen binnen de NMD, en normatieve onderbouwing zoals fib Bulletin 105. Voor een goed onderbouwde keuze is het verstandig om al deze aspecten bij uw leverancier op te vragen, in plaats van te vertrouwen op één enkel keurmerk.