Circulair bouwen met vezelversterkt beton en asfalt

Circulariteit is een van de speerpunten van Rijkswaterstaat en steeds meer gemeenten en provincies. Vezelversterking van beton en asfalt draagt op meerdere manieren bij aan circulaire doelstellingen. Dit artikel legt uit hoe.

Wat betekent circulair bouwen?

Circulair bouwen draait om het minimaliseren van het gebruik van primaire (nieuwe) grondstoffen, het maximaliseren van hergebruik van materialen, en het voorkomen van afval. Rijkswaterstaat wil in 2030 volledig klimaatneutraal en circulair werken, met 50% minder gebruik van primaire grondstoffen — te bereiken via levensduurverlenging van bestaand areaal én de ontwikkeling van nieuwe circulaire materialen.

Vezelversterkt asfalt en circulariteit

• Betere recyclebaarheid dan PMB. Polymeer gemodificeerd bitumen (PMB) is lastiger te recyclen dan standaard penetratiebitumen. Vezelversterkt asfalt, dat met penetratiebitumen wordt geproduceerd, sluit hierdoor beter aan bij de bestaande, goed werkende recyclingketen voor asfalt.

• Levensduurverlenging betekent minder vervangingscycli. Elke asfaltlaag die langer meegaat, hoeft minder vaak te worden gefreesd en vervangen — wat direct minder primaire grondstoffen vraagt over de levensduur van een weg bezien.

• Compatibel met hoge hergebruikpercentages. Vezelversterkt asfalt kan worden gecombineerd met een hoog aandeel gefreesd asfaltgranulaat (RAP) in het mengsel, zonder dat dit de werking van de vezels beperkt — relevant voor projecten die circulaire aanbestedingseisen hanteren.

Vezelversterkt beton en circulariteit

• Minder staalgebruik. Staal is weliswaar goed recyclebaar, maar de productie ervan (winning van erts, smelten) is relatief grondstof- en energie-intensief. Elke kilo staalwapening die door vezelwapening wordt vervangen, vermindert de vraag naar nieuw of gerecycled staal voor dat specifieke project.

• Combineerbaar met andere circulaire betoninnovaties. Vezelversterking sluit goed aan bij andere circulaire ontwikkelingen in beton, zoals het gebruik van gerecycled cement, plantaardige toeslagstoffen (zoals olifantsgras) en circulair betonproducten met een lage MPG-bijdrage. Een betonmengsel kan tegelijk circulaire grondstoffen én vezelwapening in plaats van staal bevatten.

Een gecombineerde aanpak

Voor opdrachtgevers die circulariteit serieus willen invullen, is het combineren van meerdere circulaire maatregelen effectiever dan het inzetten op één enkele oplossing:

• Vezelversterking (asfalt) — betere recyclebaarheid, langere levensduur.

• Vezelversterking (beton) — minder staalgebruik.

• Hoog RAP-percentage — hergebruik van bestaand asfaltgranulaat.

• Biobased bindmiddelen — vermindert afhankelijkheid van fossiele grondstoffen.

• Circulaire toeslagstoffen (beton) — vermindert cementgebruik en primaire grondstoffen.

Praktijkvoorbeeld

Op de A73 is aangetoond dat vezelversterkt asfalt met penetratiebitumen goed samengaat met de reguliere recyclingroutes van asfaltcentrales, zonder aanpassing van bestaande productie- of legapparatuur — een praktisch belangrijk gegeven voor de opschaalbaarheid van circulaire oplossingen.

Tot slot

Vezelversterking is geen op zichzelf staande circulaire maatregel, maar een die goed te combineren is met andere circulaire ontwikkelingen in zowel asfalt als beton. Voor opdrachtgevers die toewerken naar de RWS-doelstelling van 2030 is de combinatie van vezelversterking met biobased bindmiddelen, hoge hergebruikpercentages en circulaire toeslagstoffen de meest kansrijke route.

Wilt u weten hoe vezelversterking past binnen uw circulaire ambities? Dutch Fiber Trading denkt kosteloos mee.

Bronnen

• Rijkswaterstaat, "Klimaatneutraal en Circulair" (rwsinnoveert.nl)

• CEDR FIBRA-project, Deliverable 6.2, 2021